Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, yeni banknotlarda görme engelli vatandaşlar için temel ayırt edici özellikleri de güçlendirdiklerini belirterek, "Bunlardan birincisi, farklı değerlerdeki banknotlarımızın farklı boyutlarda basılmasıdır ki, bu özellik YTL banknotlarda kısmen yapılabilmişti.

Diğer ayırt edici özellik ise, TL banknotlarda kabartma baskı özelliğinden daha etkin bir şekilde yararlanılmış olmasıdır. Görme engelli yurttaşlarımızın gönlü rahat olsun. TL banknotlar, onların çok daha rahat tanıyıp kullanabilecekleri özelliklerle geliştirilmiş olarak geliyor" dedi. Yılmaz ayrıca, yıl sonuna kadar yaklaşık 26 milyon TL değerinde 575 milyon adet banknot üretileceğini ve bunun toplam ağırlığının 550 ton civarında olacağını söyledi.

Yılmaz, Para Reformu'nun ikinci aşaması olan YTL'den TL'ye geçişle ilgili düzenlediği bilgilendirme toplantısında, Para Reformu'nun ilk aşamasında 1 Ocak 2005 tarihinde paradan 6 sıfır atıldığını hatırlatarak, YTL'ye geçişin başarıyla gerçekleştiğini söyledi.

Şimdi ikinci aşama olan YTL'den TL'ye geçişin gerçekleştirileceğini belirten Yılmaz, "Bu aşamada, para birimimize geçici bir süre için ve karışıklıkları önlemek amacıyla eklediğimiz 'Yeni' ibaresini kaldırıyor, paramızın asli ve geleneksel adına, 'Türk Lirası'na dönüyoruz. Yeniden 'Türk Lirası' ve 'Kuruş' adını alacak olan banknot ve madeni paralarımız 1 Ocak 2009'da yenilenen tasarımları, değişen boyutları ve gelişmiş özellikleriyle aramızda olacak" dedi.

Bundan sonraki yıllarda para biriminin başında 'Yeni' ibaresinin kullanılmasının pratik olmadığını ifade eden Yılmaz ayrıca, 'Yeni' ibaresini kaldırırken sahtecilikle mücadele kapsamında daha güvenli ve farklı özelliklere sahip yeni banknotların tedavüle çıkarılmasının sağlandığını kaydetti.

'Yeni' ibaresinin kaldırılması ile ilgili ikinci aşama çalışmalarına 2005 yılının Şubat ayında başlandığını kaydeden Yılmaz, üretimine başlanan TL banknotlarının ebatları belirlenirken, para sayma makinelerinin özellikleri ve ATM'lerin kaset boyutlarının incelendiğini ve üretici firmalarla gerekli görüşmelerin yapıldığını söyledi.

Kurumlar arası koordinasyonun sağlanması amacıyla çeşitli tarihlerde birçok kamu ve özel kurum ve kuruluşun katılımıyla TL Üst Komitesi toplantıları düzenlendiğini ve aksiyon planı hazırlandığını anlatan Yılmaz, yine bu kapsamda ticari bankalarca hazırlanan soru ve değerlendirmelerin incelendiğini ve ortaya çıkabilecek hukuki durumlar konusunda Adalet Bakanlığı'nın görüşlerine başvurulduğunu söyledi. Yılmaz, tanıtım kampanyası için açılan ihale sonucunda da Bersay İletişim Danışmanlığı Tic. A.Ş. ile sözleşme imzalandığını bildirdi.

"Vatandaşlar acele etmesin"

Türk Lirası'na geçiş süreci hakkında da bilgi veren Yılmaz, "Vatandaşların değişim için acele etmemesi ve dönüşüm kolaylığı sağlanması bakımından, 2005 yılında olduğu gibi YTL ve TL banknot ve madeni paralar bir yıl boyunca, yani 2009 yılında birlikte tedavül edilecektir. Yeni Türk Lirası banknot ve madeni paraların tedavül süresi 31 Aralık 2009 günü sona erecek; bu tarihten sonra banknotlar 10 yıl, madeni paralar ise 1 yıllık zamanaşımı süresi boyunca bankamız ve Ziraat Bankası şubelerinde kabul edilecektir" dedi.

YTL banknotlar tedavülden kaldırıldıktan sonra zaman aşımı süresinin 10 yıl olduğunu ve bu sürenin 31 Aralık 2019 tarihinde sora ereceğini belirten Yılmaz, bu süre boyunca YTL banknotların Merkez Bankası şubeleri ve Ziraat Bankası şubeleri tarafından değiştirileceğini, YTL madeni paraların zaman aşımı süresinin de 31 Aralık 2010'da sona ereceğini söyledi.

Yılmaz, bu toplantıyı geçiş aşaması hakkında ön bilgi vermek amacıyla düzenlediklerini ve dolaşıma çıkacak TL banknotları ve madeni paraların, kapsamlı tanıtımlarının Ekim ayında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılacağı bir toplantıyla yapılacağını bildirdi.

Yeni banknotların gerek tasarımları, gerek boyutları, gerekse ilave güvenlik özellikleri bakımından önemli yenilikler içerdiğini kaydeden Yılmaz, "Yeni banknotlarımızın kendi iç bütünlüğü seri olarak tasarlanmış olması, bankamıza bazı bütünsel değişiklikleri gerçekleştirme fırsatı da sunmuştur.

Ayrıca, bildiğiniz gibi banknotlarımızda yer alan tüm özellikler bankamızca belirlenmektedir. Banknot Basım Yönetmeliğimize göre Atatürk portresi banknotların ön yüzünde yer almaktadır. TL banknotlarımızda da bu
şekilde olacaktır" diye konuştu.

Yeni banknotlarda görme engelli vatandaşlar için temel ayırt edici özelilikleri de güçlendirdiklerini ifade eden Yılmaz, "Bunlardan birincisi, farklı değerlerdeki banknotlarımızın farklı boyutlarda basılmasıdır ki, bu özellik YTL banknotlarda kısmen yapılabilmişti. Diğer ayırt edici özellik ise, TL banknotlarda kabartma baskı özelliğinden daha etkin bir şekilde yararlanılmış olmasıdır. Görme engelli yurttaşlarımızın gönlü rahat olsun. TL banknotlar, onların çok daha rahat tanıyıp kullanabilecekleri özelliklerle geliştirilmiş olarak geliyor" şeklinde konuştu.

YTL döneminde uyum kolaylığı bakımından hem banknot hem de madeni para olarak basılan 1 YTL'nin bu dönemde sadece madeni para olarak basılacağını da belirten Yılmaz, bankada TL banknotların üretim ve dağıtımına Mayıs ayında başlandığını bildirdi.

"Paralar ATM'lerde test edilecek"

 Yılmaz, TL banknotların ebatlarında değişiklik söz konusu olduğundan, ATM'lerin ve para sayma makinelerinin test ve adaptasyonlarının yapılmasının gerekliğini de vurgulayarak, bu amaçla Ekim ayında banknotların firmalara test için emanet verileceğini ve gerekli adaptasyon işlemlerine başlanmasının sağlanacağını kaydetti.

TL banknotlarının bankalara ön yüklemelerine ise Kasım ayında başlanacağını ve 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren bankacılık sistemi tarafından TL banknotların dolaşıma çıkarılmasının sağlanacağını belirtti.

Yılmaz, "Yıl sonuna kadar yaklaşık 26 milyon TL değerinde 575 milyon adet banknot üretilecektir. Bunun toplam ağırlığı 550 ton civarında olacaktır" diye konuştu. Yılmaz, şunları kaydetti:  "1 Ocak 2009 tarihinden itibaren bir yıllık geçiş döneminde ATM'lerde YTL veya TL banknot kullanılabilir. Özellikle ilk aylarda adaptasyon işlemleri tamamlanıncaya kadar ATM'lerde YTL banknotların yer alması mümkündür.

Elbette ki, Türk Lirası'na dönüşümü tamamlanmış olan ATM'lerden 1 Ocak 2009 itibariyle Türk Lirası banknot çekilebilecektir. 2009 yılı boyunca ATM'lere hem TL hem de TL yatırılabilecektir. Dönüşümün rahat bir şekilde gerçekleşmesi için bir yıllık birlikte dolaşımın olacağını daha önce
belirtmiştim. Dönüşüm, işlemlerin doğal akışı içinde gerçekleşecektir.

Bu nedenle vatandaşlarımızın acele etmesine gerek yoktur. Dönüşümde bankalar müşterilerine yapacakları ödemelerde mümkün olduğunca TL banknot kullanacaklar. Bankalarca piyasadan çekilen YTL banknot ve madeni paralar mümkün mertebe tekrar piyasaya verilmeyecek. Bu konuda bankalarımızın yaptığı ve yapacağı çalışmaları yakından takip ediyoruz. İşlemlerin doğal akışı içinde bu aşamada ilk 6 ayın sonunda, banknot değişiminin büyük ölçüde gerçekleşeceğini düşünüyoruz."

MÜGE TUTCALI-ENGİN KOCABIYIK-ANKARA